ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ପୁରାଣ ଯାହା ମାଣବସା ଗୁରୁବାର (Manabasa Gurubar) ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଏହି ପୁସ୍ତକଟି କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି (Odia Culture) ଓ ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଏହି ପୁରାଣର ରଚୟିତା ହେଉଛନ୍ତି ପଞ୍ଚସଖା ଯୁଗର ପ୍ରମୁଖ କବି ବଳରାମ ଦାସ (Balaram Das)। ସେ ଏହାକୁ ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଭାଷା: ଏହା ସରଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ (Simple Odia language) ରଚିତ, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ସହଜରେ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମହତ୍ତ୍ୱ: ଏହା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ପୁରାଣ ଯେଉଁଥିରେ ଜାତିଭେଦ ପ୍ରଥା (Caste System) ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ୱୟଂ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ୍ଚ ଭେଦଭାବକୁ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ (Laxmi Purana Odia PDF)
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣର କାହାଣୀ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ (Maa Laxmi) ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ (Lord Jagannath) ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଘଟଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ।
- ମାଣବସା ଗୁରୁବାରର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଓଡ଼ିଆ ମାସ ମାର୍ଗଶୀର (Margashira) ମାସରେ ପ୍ରତି ଗୁରୁବାର ଦିନ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ମାଣବସା ଗୁରୁବାର କୁହାଯାଏ।
- ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ: ଏହି ପୂଜା ସମୟରେ, ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେଖନ୍ତି ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଜଣେ ନୀଚ୍ଚ ଜାତିର ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀୟା ଚଣ୍ଡାଳୁଣୀ (Shriya Chandaluni) ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ଠାର ସହ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛି। ମା’ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
- ଜଗନ୍ନାଥ-ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଏହି ଘଟଣାକୁ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର (Balabhadra) ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଖରାପ ମନେକରି ଭାଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ କହିବାରୁ, ଦୁହେଁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରରୁ ବାସନ୍ଦ (Exiled) କରନ୍ତି।
- ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଶାସ୍ତି: ଅପମାନିତ ହୋଇ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ (Curse) ଦିଅନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।
- ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଭୋଗ: ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ ଉଭୟ ଠାକୁର ଭିକାରୀ (Beggars) ବେଶରେ ରାଜ୍ୟରେ ବୁଲନ୍ତି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ବିନା ଅସହ୍ୟ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
- କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ସମାଧାନ: ଶେଷରେ, ନିଜର ଭୁଲ ବୁଝିପାରି ଜଗନ୍ନାଥ ଏବଂ ବଳଭଦ୍ର ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପାଖରେ କ୍ଷମା ମାଗନ୍ତି। ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମା ଦେଇ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ, ଭକ୍ତି (Devotion) ଆଗରେ ଜାତି, ଧନ ବା ଗୋତ୍ରର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।